starzenie się społeczeństwa

PDF  Drukuj  Email

Społeczeństwa europejskie się starzeją - podobny trend widać także w Polsce. Obecnie demograficznie jesteśmy jeszcze krajem młodym, jednak tendencje, jakie od kilkunastu lat można zaobserwować, wskazują, że w dłuższej perspektywie ta sytuacja się zmieni. Oczekiwana długość życia, choć nadal pozostaje niższa niż w innych krajach Europy, ciągle wzrasta.

Starzenie się społeczeństw to wyzwanie dla modelu państwa opiekuńczego – w obszarze systemu emerytalnego, opieki zdrowotnej i szerzej - dla ekonomii (ma odzwierciedlenie w przyszłej wielkości i charakterze dostępnych na rynku zasobów pracy). Wzrost długości życia będzie się przekładał także na wzrost zagrożenia chorobami wieku starszego - takimi jak nowotwory czy choroba Alzheimera. Można spodziewać się zatem, że coraz większa część zasobów służby zdrowia przeznaczana będzie na opiekę medyczną nad osobami starszymi oraz że rosnąć będą oczekiwania wobec badań naukowych mających na celu rozwiązywanie problemów i poprawianie komfortu codziennego życia ludzi.

Innym zagadnieniem demograficznym, o którym warto w tym kontekście wspomnieć, jest wskaźnik dzietności. Przez długi czas stopniowo malał on w naszym kraju, jednak w ostatnich latach zaczął rosnąć. Wynika to z jednej strony z odraczania decyzji o poczęciu dziecka w okresie transformacji ustrojowej, z drugiej zaś z faktu, że w wiek, kiedy zakłada się rodzinę wchodzą obecnie osoby reprezentujące wyż demograficzny z lat 80. ubiegłego wieku. Kwestia dzietności populacji jest istotna, ponieważ w modelu państwa opiekuńczego to pokolenia będące w wieku produkcyjnym „utrzymują” osoby starsze. Gdy związane z tym koszty postrzegane będą jako zbyt wysokie, powstać mogą napięcia. Zasoby pracy uzupełniane są w wielu krajach przez imigrantów – takie rozwiązanie zastosować może również Polska.

 

Konsekwencje:

• Problemy starzejącego się społeczeństwa wcześniej pojawią się w krajach zachodnich - spowoduje to zwiększenie popytu na pracowników sektora usług opiekuńczych i może wiązać się ze wzrostem poziomu emigracji zarobkowej z Polski.

• Zjawisko to bezpośrednio przekłada się na wzrost zapotrzebowania na instytucje opiekuńcze. Zwiększy się rynek usług w tym sektorze, co wykorzystać mogą także organizacje społeczne.

• Dłuższe życie ma konsekwencje dla sfery obywatelskiej – osoby starsze będą coraz istotniejszym elektoratem dla polityków, mogą też angażować się społecznie i wolontarystycznie, co będzie istotne dla trzeciego sektora.

• Większa liczba imigrantów oznaczać będzie, że Polska stanie przed wyzwaniem wielokulturowości.